კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის მკურნალობის უახლესი მეთოდი

//კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის მკურნალობის უახლესი მეთოდი

კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის მკურნალობის უახლესი მეთოდი

 

2018 წლისთვის მსოფლიოს მაშტაბით კიბოთი დავადებულთა რიცხვი 18 მილიონს შეადგენდა, მათგან 450000 კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნე იყო – ის ადამიანის ერთ-ერთ მთავარ ორგანოს წარმოადგენს.

კუჭქვეშა ჯირკვალი, ორ მთავარ ფუნქციას ასრულებს – გამოყოფს ინსულინს და ფერმენტებს. ინსულინი არეგულირებს გლუკოზის დონეს სისხლში, ხოლო ფერმენტები ხელს უწყობს მონელების სისტემას. სიმსივნური წარმონაქმნისგან არ არის დაცული არცერთი ორგანო, კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის ადრეულ სტადიაში გამოვლენა სხვა სიმსივნესთან შედარებით უბრალო სკრინინგული ტესტით შეუძლებელია.

კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის წარმოშობის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზები შეიძლება იყოს შემდეგი: ჭარბწონიანობა, ქრონიკული პანკრიატიტი, გენეტიკური დავადებები და მოწევა. სულ ახლახანს აღნიშნული დიაგნოზი წარმოადგენდა განაჩენს, დღეისთვის კი მედიცინა წავიდა საკმაოდ წინ. ქირურგებმა წარმატებული ოპერაციებით, გაუხანგრძლივეს სიცოცხლე არა ერთ ადამიანს. ,,აჯიბადემის“ კლინიკის ერთ-ერთი წამყვანი სპეციალისტი, რომელსაც აღნიშნული მიმართულებით არაერთი წარმატებული ოპერაცია აქვს ჩატარებული, არის პროფესორი გურალპო ჯეიხანი. ის დაგვთანხმდა ეპასუხა კითხვებზე, რომელიც ეხება კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნეს.

მოგვიყევით თუ შეიძლება კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნისთვის დამახასიათებელ ძირითად გამოვლინებებზე?

ერთ-ერთი საშიში სიმსივნე – ავთვისებიანია, როგორც წესი ხდება პანკრიასის სადინარში ადენოკარცინომის დიაგნოსტირება, ეს კიბოს მძიმე სტადიაა. ხშირია სიმსივნური წარმონაქმნის აღმოჩენა იგივე მიმოქცევის პაპიილარული ავთვისებიანი წარმონაქმნები (IPMN). ეს შესაძლებელი გახდა მას შემდგე, რაც განვითარდა ვიზუალიზაცია, მაგრამ აღნიშნული დავადების მკურნალობა ძნელია.

სიმსივნე ორ ჯგუფად იყოფა – ერთი პირდაპირ მოქმედებს პანკრიასის მთავარ სადინარზე, მეორე კი – მცირე სადინარზე, საშიშია პირველია, მისი აღმოჩენის შემთხვევაში კეთდება რეზექცია. მეორე კი არც ისე აგრესიულია. დღესაც მიდის კამათი მკურნალობის მეთოდიკასთან დაკავშირებით: მონიტორინგი თუ ოპერაცია. არსებობს ნეიროენდოკრინული, აქტიური და პასიური სიმსივნე, როგორც წესი ისინი არ არიან აქტიურები.

სხვა დაავადებები – ქრონიკული პანკრიატიტი, რომლის დროსაც ანთებითი პროცესი მიდის ჯირკვალში, ეს არ არის ონკოლოგია მაგრამ საჭიროა მკურნალობა.

არსებობს თუ არა გარკვეული კავშირი დიაბეტსა და სხვა კუჭქვეშა ჯირკვლის დავადებათა შორის?

არის სიმსივნე, რომელსაც ქვია ინსულინომა. ის გამოიმუშავებს ინსულინის ჭარბ რაოდენობას. დიაბეტი შესაძლებელია გახდეს სიმსივნის წინაპირობა, იმ შემთხვევაში თუ, პაციენტს სულ ქონდა ნორმალური შაქრის დონე სისხლში, მაგრამ უეცრად მოხდა მისი ცვლილება და დაისვა დიაგნოზი დიაბეტი. ავთვისებიანი სიმსივნური წარმონაქმნის მოცილების შემდეგ, სისხლში შაქრის დონე რეგულირდება.

რა სიმტომატიკით ხასიათდება სიმსივნე და რა დროს უნდა მივმართოთ ექიმს?

სიტუაცია: პაციენტი თამაშობს გოლფს კვირა დღეს, ხოლო ორშაბათს ამჩნევს, რომ მისი კანი ყვითელი შეფერილობისაა, ექიმი კიბოს დიაგნოზს სვამს: მეტასტაზები ღვიძლში და სიცოცხლის ხანგრძლივობა ერთ წლამდე. აქ საუბარია დიაგნოზზე სიმპტომატიკის გარეშე, ბოლო სტადია. აღნიშნული სიმტომატიკით ხასიათდება დაახლოებით 50%, სხვა შემთხვევაში კანის სიყვითლე უფრო გვიან ვლინდება. თანმხლები სიმპტომებია: ტკივილი, უმადობა, სისუსტე, გულისრევა, შებერილობა. თუ პირველი სიმპტომი ტკივილია, ამ მშემთხვევაში მოლოდინი არც ისე სახარბიელოა.

როგორ დახასიათებდით ამ ტკივილს?

ძალიან ძლიერი ტკივილები ახასიათებს, პაციენტს გადაეცემა ტკივილი წელის არეშიც, აღნიშნული ტკივილი ახასიათებს ქრონიკულ პანკრიატიტსაც.

სიმსივნის ადრეული დიაგნოსტიკის მიმართულებით, რა სიახლეები და მიღწევები არსებობს?

საჭიროა გამოვყოთ რამოდენიმე პუნქტი: დაწყებით სტადიაზე, კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის აღმოჩენა საკმაოდ რთულია და შემთხვევითობით ხასიათდება. პაციენტი მიდის გარკვეული ჩივილით ექიმთან, ხდება გამოკვლევა რასაც მოყვება დიაგნოზის დასმა. გასტროსკოპიით ხდება კუჭის გამოკვლევა, თორმეტგოჯა ნაწლავის და არა კუჭქვეშა ჯირკვლის. ამ შემთხვევაში, საჭიროა ეტაპობრივი, კომბინირებული ენდოსონოგრაფიაის, რაც დღეს დღეისობით არ არის ხელმისაწვდომი.

არსებობს სიმსივნის მარკერი: CA 19-9, – ანტიგენური განმსაზღვრელი ეხება სხვადასხვა ტიპის სიმსივნეს, კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის დროს მაჩვენებლები შესაძლებელია იყოს შეცვლილი და გაზრდილი. სიმსივნური წარმონაქმნის მოცილების შემდეგ მარკერის სიდიდე მცირდება, მაგრამ საჭიროა დაკვირვება თუ მაჩვენებელი გაიზრდება, ეს შესაძლებელია ავთვისებიანი სიმსივნის წარმოშობის საწყისი იყოს, მაგრამ თუ ოპერაციამდე მარკერის მაჩვენებლის სიდიდე არ აღინიშნება ამ შემთხვევაში ის არ შეიძლება გამოყენებული იქნას, როგორც მონიტორინგის მასალა.

ეხმარება თუ არა თანამედროვე ტექნოლოგიები ოპერაციის კარგად წარმართვაში?

სპეციალურ ცენტრებში, კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის და ღვიძლის ქირურგიის წარმატებული მკურნალობა, განპირობებულია მედიკოსთა გუნდით. ამ გუნდში გამოცდილ ქირურგებთან ერთად, საჭიროა იყოს პროფესიონალი სპეციალისტები ინტერვენციული კუჭ-ნაწლავის ქირურგიასა და ვიზუალიზაციაში. ამ შემთხვევაში, წარმატება გარდაუვალია ქრონიკული პანკრიატიტის, კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნის და ღვიძლის სიმსივნის დროსაც. არის შემთხვევები, როდესაც სიმსივნური წარმონაქმნის მოცილებისთვის გამოიყენება რობოტიზირებული ქირურგია, ამ შემთხვევაში, ნაკლებია უკუჩვენება, დაჩქარებულია გამოჯანმრთელების პროცესი და ფაქტიურად არ ჩანს ნაოპერაციები.

მოგვიყევით თანამედროვე მეთოდოლოგიის შესახებ, რომელიც უხანგრძლივებს პაციენტებს სიცოცხლეს?

მნიშვნელოვანია, სწორად დავადგინოთ სიმსივნური წარმონაქმნის ადგილმდებარეობა, პაციენტთა 20%-ს, სიმსივნური წარმონაქმნი ლოკალურ ადგილას წარმოექმნება: სხეულში, თავის არეში, ჯირკვალში, ხოლო სისძარღვებში -მეტასტაზები და ინფილიტრატები არ არის. ამ შემთხვევაში, კეთდება რეზექცია და ინიშნება ქიმიოთერაპია. ამის შემდეგ კი, შედეგი საკმაოდ დამაიმედებელია. დანარჩენი 20-25% პაციენტებისათვის, კიბო საკმაოდ პროგრესირებადია: არის სისხლძარღვოვანი ინფილტრატები პორტალურ და მეცენტურ ვენებში ან სიმსივნე

წარმოიქმნება მეცენტრული სისძარღვების გარშემო. როგორ იქცევით, თუ მკურნალობამ არ გამოიღო შედეგი?

თუ, მკურნალობამ არ გამოიღო შედეგი, აუცილებელია ჩატარდეს უფრო დაწვრილებითი გამოკვლევა. არის შემთხვევები, როდესაც ოპერაცის შემდეგ აღებულ ქსოვილს ვაგზავნით გამოკვლევისთვის, ჰისტოპათოლოგიურ ლაბორატორიაში, რასაც მოყვება დასკვნა, რომ სიმსივნე ფაქტობრივად არ არის, ხოლო ტომოგრაფია აჩვენებს, რომ სიმსივნურ წარმონაქმნების რაოდენობა გაზრდილია, ამიტომ საჭიროა ამ პაციენტებს ჩაუტარდეს რეზექცია, მაგრამ ზუსტი დასკვნის გამოტანა, თუ რა ხდება თავად სიმსივნურ წარმონაქმნში, იმოქმედა თუ არა დადებითად ქიმიოთერაპიამ, შეუძლებელია. ეს არის ის რეალური პრობლემები, რომელსაც ხვდებიან ქირურგები მათ პრაქტიკაში. პაციენტები, რომლებიც ღებულობენ ქიმიოთერაპიულ პრეპარატებს და ნაოპერაციები პაციენტებისთვის, რისკი პანკრიატიტის წარმოშობისა, ფაქტიურად არ არის. მიღებული პრეპარატები იცავენ ორგანიზმს და ერთგვარ დამცავ ელემენტად წარმოიქმნებიან. ერთ-ერთი გართულება, პოსტოპერაციულ პერიოდში, არის ის, რომ შეიძლება ადგილი ჰქონდეს ფერმენტების გაჟონვას მუცლის ღრუში, რასაც მოყვება ძლიერი სისხლდენა, რაც საშიშია სიცოცხლისთვის.

ზემოდ მოყვანილი მაგალითებიდან გამომდინარე, შეგიძლიათ დარწმუნებით თქვათ, რომ კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნე ექვემდებარება მკურნალობას და არ არის სიცოცხლისთვის საშიში?

სიცოცხლისთვის და პაციენტებისთვის საჭიროა ბრძოლა, თითქმის ნახევარი პაციენტებისა ეკუთვნის მეორე ჯგუფს, შეიძლება გაკეთდეს რეზექცია და პაციენტების განკურნება. სულ ახლახანს, ამ პაციენტებს მკურნალობდნენ, როგორც მესამე კატეგორიას (50-55%) – კუჭქვეშა ჯირკვლის სიმსივნე მეტასტაზური პოლიატიური ქიმიოთერაპიის გამოყენებით. ეხლა კი, ყველაფერი შეცვლილია, მეორე ჯგუფის მკურნალობა ხდება ნეოადიუვანტური ქიმიოთერაპიით – Folfirinox, Gemcitabine Abraxane, ზემოთ ხსენებული მკურნალობა , პაციენტების 50%-სათვის, დადებითია.

2019-04-12T13:05:17+00:00 ახალი ამბები|