რადიაციული ონკოლოგია

რადიაციული ონკოლოგია 2017-08-29T23:46:57+00:00

cyberknife-radiation

რადიაციული (სხივური) ონკოლოგია არის დარგი, რომელიც  მაიონიზებელი რადიაციის გამოყენებით იკვლევს რადიაციის (დასხივების) გავლენას კიბოზე, კიბოს „ქცევას“ და ასევე ატარებს კვლევებს ამ სფეროში. რადიაციულ (სხივურ) ონკოლოგიას აქვს ორი განხრა: რადიოთერაპია (სხივური თერაპია) და რადიოქირურგია (სხივური ქირურგია).

რადიოთერაპია (სხივური თერაპია)
რადიოთერაპია გულისხმობს კიბოს და ზოგიერთი კეთილთვისებიანი წარმონაქმნის მკურნალობას სხივებით. მას ასევე უწოდებენ „რადიაციულ თერაპიას“ ან „სხივურ თერაპიას“. რადიოთერაპიის მიზანია შეაჩეროს კიბოს უჯრედების ზრდა ან გაანადგუროს ისინი. რადიოთერაპია ხშირად გამოიყენება კიბოს მკურნალობისათვის. ასე, კიბოს დიაგნოზის მქონე პაციენტთა 60-80% საჭიროებს რადიოთერაპიის (დასხივების) ერთ დოზას მაინც.

სამკურნალო დანადგარები, რომლებიც გამოიყენება რადიაციულ ონკოლოგიაში:

რაპიდარკი (Rapidarc)
რაპიდარკი არის მაღალტექნოლოგიური რადიოთერაპიული აპარატი, რომელიც რადიაციული თერაპიის დროს ამოკლებს. იგი მეტად კომფორტულია, რადგან რადიოთერაპიის სეანსების ხანგრძლივობას ამცირებს 15-30 წთ-დან  2 წთ-მდე.

ტრილოჯი (Trilogy)
ტრილოჯი არის ხაზოვანი ამაჩქარებლის ტიპი, ანუ LINAC მოწყობილობა, რომელიც გამოიყენება რადიოთერაპიისათვის. ტრილოჯი აერთიანებს თავის თავში სხვა აპარატების თვისებებს და საშუალებას იძლევა სპეციალისტმა  მკურნალობა განახორციელოს იდეალური პროპორციითა და უმოკლეს დროში. ეს ნიშნავს, რომ პაციენტი იღებს ძალიან ზუსტად დამიზნებულ მკურნალობას უმოკლეს დროში.

ბრაქითერაპია
ბრაქითერაპია მეთოდია, რომელიც გამოიყენება დაავადების ადგილობრივი კონტროლის გასაუმჯობესებლად, გარეგან რადიოთერაპიამდე და მის შემდეგ, სიმსივნის უფრო მეტი რადიაციული დოზით დასხივების გზით. გარდა ამისა, შესაფერის პაციენტებში იგი გამოიყენება როგორც იზოლირებული სამკურნალო მეთოდი. ბრაქითერაპიისას, რადიაქტიული წყაროები თავსდება სიმსივნეში და სამიზნე ქსოვილში უნიკალური მეთოდით, რომელიც იზოლირებულად საჭირო მიდამოს დასხივებას განაპირობებს.

რადიაციული ონკოლოგიის აპარატებში გამოყენებული ტექნოლოგიები:

IGRT : Image Guided Radiation Therapy (გამოსახვით მართული სხივური თერაპია)
IMRT : Intensity Modulated Radiation Therapy (მოდულირებული ინტენსივობის სხივური თერაპია)
კონფორმალური რადიოთერაპია:  3D Conformal Radiotherapy (სამგანზომილებიანი კონფორმალური რადიოთერაპია)
SRT / SRS : სტერეოტაქსიული რადიოთერაპია /სტერეოტაქსიული რადიოქირურგია

რადიოთერაპიის გამოყენების სფეროები
რტადიოთერაპია შეიძლება დაიყოს ორ ძირითად ჯგუფად, დაავადების მდგომარეობიდან გამომდინარე:
სამკურნალო რადიოთერაპია:
დაავადებაზე არსებული ინფორმაციის შესაბამისად, იგი გამოიყენება შემთხვევებში, როდესაც შესაძლებელია დაავადების სრულად განკურვნა. იგი გამოიყენება იზოლირებულად, ან ქირურგიულ ჩარევასთან და/ან ქიმიოთერაპიასთან ერთად.
პალიატიური რადიოთერაპია:
გამოიყენება შემთხვევებში, როდესაც დაავადების დრული დესტრუქცია შეუძლებელია. მიზანია პაციენტის მდგომარეობის შემსუბუქება და ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება იმ ადამიანებისათვის, რომლებსაც სერიოზული, კომპლექსური დაავადება აღენიშნებათ. მაგალითად, რადიოთერაპიის საშუალებით შესაძლებელია ძვლების ტკივილის შემცირება. სისხლმდენი სიმსივნეების დასხივებისას შესაძლებელია სისხლის კარგვის შეფერხება. ამგვარ შემთხვევებში დასხივება ხდება უფრო მცირე დოზით, ვიდრე სამკურნალო რადიოთერაპიის დროს. ასევე ნაკლებია მკურნალობის ხანგრძლივობა.

რადიოქირურგია (დანის გარეშე და უსისხლო ქირურგიული მკურნალობა სხივების გამოყენებით)

რადიოქირურგიის ფუნდამენტური მიზანია მიმართოს ბევრი დაბალენერგიული სხივი დაავადებული მიდამოსაკენ, მოახდინოს დაავადების ცენტრზე ფოკუსირება და მხოლოდ მასზე მიმართოს მაღალენერგიული სხივები.

პროცესი მიზნად ისახავს მოახდინოს კიბოს უჯრედების შეჭმუხვნა გარშემომდებარე ჯანსაღი ქსოვილის რადიაციის დამაზიანებელი მოქმედებისაგან დაცვის პირობებში.

ტექნოლოგიები, რომლებიც გამოიყენება რადიაციულ ონკოლოგიაში:

SRS / SRT:
სტერეოტაქსიული რადიოქირურგია – Stereotactic Radiosurgery (SRS), რომელიც წარმოადგენს კოორდინატების შესაბამისად სპეციფიური  სამიზნის მკურნალობას, რაც მიზნად ისახავს სიმსივნის სრულ დაშლას რადიაციის მაღალი დოზით, მას შემდეგ რაც დადგინდება სამიზნის 3-განზომილებიანი კოორდინატები. როდესაც ეს მკურნალობა გამოიყენება 1-ზე მეტ სესიად (ჩვეულებრივ 3-5 სესია), მას ეწოდება სტერეოტაქსიული რადიოთერაპია – Stereotactic Radiotherapy (SRT).