CyberKnife 2017-08-30T19:16:39+00:00

cyberknife-radiation

რა არის კიბერ დანა (CyberKnife)?

კიბერ დანა (CyberKnife) არის რადიოქირურგიული სისტემა, რომელიც შექმნილია კიბოს მკურნალობის განსახორციელებლად მილიმეტრული სიზუსტით. ამ სისტემის გამოყენებისას რადიაციის ტალღები ფოკუსირებულია თავის ტვინში ან სხეულის  სხვა ნაწილში არსებული კიბოს არეზე და ახდენს რადიაციის მაღალი დოზით მის დასხივებას. ამავე დროს, ჯანმრთელი ქსოვილები მაქსიმალურად დაცულია არასასურველი დასხივების ეფექტისაგან.  ეს კომპიუტერული სისტემით მართული რობოტული აპარატი ფაქტიურად ტრიალებს და „ცეკვავს“ პაციენტის ირგვლივ და ასობით სხვადასხვა კუთხიდან ახდენს  სიმსივნის დასხივებას. ფაქტიურად კიბერდანა უახლესი ხაზოვანი ამაჩქარებელია, რომელიც რობოტში იქნა მოთავსებული და გამოიყენება ინდუსტრიაში. იგი სტერეოტაქსიული რადიოქირურგიის -Stereotactic Radiosurgery (SRC) ხელსაწყოა, რომელიც რადიაციის ფოკუსირებული ტალღებით ამუშავებს თავის ტვინის ან სხეულის  სხვა მიდამოს, განსაკუთრებით ძნელად მისადგომ ადგილებში; იგი მაღალი დოზის რადიაციით ასხივებს მათ, ჯანმრთელი ქსოვილების მაქსიმალური დაცვის პარალელურად. SRC, რომელსაც შეიძლება ვუწოდოთ კოორდინატებით განსაზღვრული სამიზნის მკურნალობა, მთლიანად შლის კიბოს ერთი სესიის განმავლობაში და ამას ახორციელებს მაღალი დიზით რადიაციის საშუალებით სამგანზომილებიანი კოორდინატების განსაზღვრის შემდეგ. როდესაც ეს მკურნალობა ხორციელდება არა ერთ, არამედ რამოდენიმე სესიად (ჩვეულებრივ 3-5 სესია), მას უწოდებენ სტერეოტაქსიულ რადიოთერაპიას -Stereotactic Radiotherapy (SRT).

რომელ სპეციალისტს შეუძლია ჩაატაროს კიბერ დანით მკურნალობა?

კიბერ დანას იყენებენ რადიაციული ონკოლოგიის სპეციალისტები. გარდა ამისა, აქ მუშაობენ სამედიცინო ფიზიკის სპეციალისტები, რომლებიც პასუხისმგებელი არიან მკურნალობის ხარისხზე, რადიოთერაპიის ტექნიკოსები, რომლებიც ამუშავებენ სამკურნალო ხელსაწყოებს, მედდები, რომლებიც ეხმარებიან ექიმს, რომელიც აკვირდება პაციენტის მდგომარეობას; ასევე პაციენტზე პასუხისმგებელი პირები, რომლებიც ყველა სახის შეკითხვის და ყველა პროცედურისას  უწევენ დახმარებას პაციენტს და ექიმს, რათა პაციენტისათვის მკურნალობა უფრო კომფორტული და ეაფექტური იყოს.

რა ტიპის კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენება კიბერ დანა?

კიბერდანის გამოყენებს შეიძლება თავის ტვინისა და თავ-კისრის მიდამოს ნებისმიერი განლაგების და ზომის სიმსივნეების დროს. მას უპირატესობა ენიჭება ავთვისებიანი და კეთილთვისებიანი სიმსივნეების, მეტასტაზების, არტერიულ-ვენური მალფორმაციების და ზოგიერთი ფუნქციონალური დაავადების სამკურნალოდ.

  • ასევე მისი გამოყენება სესაძლოა ფილტვის კობოს, თავისა და კისრის მიდამოს კიბოს, ხერცემლის სიმსივნეების, პანკრეასის კიბოს და მეტასტაზების დროს, თუ ისინი მცირერიცხოვანია, მაგრამ მათი მკურნალობა სხვა მეთოდით შეუძლებელია; ასევე კიბერდანით მკურნალობენ შემდეგს: ფილტვის და ღვიძლის კიბო, როდესაც სიმსივნე ადგილმდებარეობას იცვლის სუნთქვის ან ნაწლავთა მოძრაობის გამო;  ზოგიერთი სიმსივნე, რომლის მკურნალობა შეუძლებელი იყო წარსულში ან ტარდებოდა ქირურგიული ამოკვეთა დიდი დაზიანების მიყენებით; თვალის ირგვლივი სიმსივნეები, რომლებიც თვალის ქოირურგიულ მოშორებას საჭიროებენ და სპინალური დაზიანებები, რომლებიც ძალიან მგრძნობობიარეა რადიაციისადმი.
  • მეთოდი გამოიყენება პაციენტებში, რომლებსაც უკვე ჩატარებული აქვთ რადიოთერაპია (დასხივება), მაგრამ აღენიშნებათ რეციდივი იმავე ადგილას.

რა სარგებლობა მოაქვს პაციენტისათვის კიბერდანით მკურნალობას?

კიბერ დანა გამოიყენება იმ დაზიანებათა სამკურნალოდ, რომლებიც მცირე ზომისაა, ძნელად მისაწვდომ ადგილებშია და ქირურგიული ჩარევისათვის მიუქვდომელია.

  • გამოიყენება სიმსივნეებისათვის, რომლებიც არ საჭიროებენ ქირურგიას ან საჭიროებენ ძალიან კომპლექსურ ქირურგიას, ან არაოპერაბელური არიან.
  • სისტემა მკურნალობას ახორციელებს მილიმეტრული სიზუსტით და მიზნად ისახავს ჯანმრთელი ქსოვილების დაზიანების მინიმუმამდე დაყვანას.
  • მკურნალობა სწრაფია და საჭიროებს ჩატარდეს 1-დან 5-მდე  სესია.
  • მკურნალობის პერიოდში სიმსივნის და პაციენტის მოძრაობების მონიტორირება ხორციელდება მომენტალური მართვითი იმიჯინგის სისტემით და კომპიუტერიზებული რობოტული ტექნოლოგიით. ცვლილებები მომენტალურად ფიქსირდება და კორექტირდება.
  • კიბერ დანა ახდენს პაციენტის სუნთქვის მონიტორირებას და ამის შედეგად სიმსივნის გადაადგილებას, ახორციელებს სენსიტიურ კორექციას და რადიაციას შესაბამისად ანაწილებს.
  • შესაძლებელია ერთდროულად  მრავალი სიმსივნის მკურნალობა.
  •  პროცესი უმტკივნეულოა და ანესთეზიას არ საჭიროებს.
  •  პაციენტი არ საჭიროებს ჰოსპიტალიზაციას და ძალიან სწრაფად უბრუნდება ყოველდღიურ ჩვეულ აქტივობას.

გაიცანით კიბერ დანის ხელსაწყო

კიბერ დანა რადიოქირურგიული ხელსაწყოა, რომელიც კიბოს სამკურნალოდ შეიქმნა. იგი ძირითადად შედგება 140 კგ წონის მქონე ხაზოვანი ამაჩქარებლისაგან, რომელიც ასხივებს 6 MV სხივებს. იგი ჩამონტაჟებულია ინდუსტრიულ რობოტში, რომელიც აღჭურვილია 6 სახსრით და პაციენტის რობოტული საწოლით, რომელსაც შეუძლია 6 მიმართულებით მოძრაობა. რობოტის სენსიტიურობაა 0,2 მმ. კიბერ დანის სამიზნის განმსაზღვრელი იმიჯინგისა და  კონტროლირებადი რობოტული სისტემის საშუალებით, რომელიც დამიზნებას უზრუნველყოფს, სიმსივნის დასხივება ძალიან ზუსტად ხორციელდება.

როგორ გამოიყენება კიბერ დანა?

კიბერ დანის გამოყენება გულისხმობს პლასტიკური ნიღაბის მორგებას პაციენტზე ქირურგიული ჩარევის გარეშე. მკურნალობის პროცესში პაციენტი მოთავსებულია რობოტის კონტროლირებად საწოლზე, რომელსაც 6 სიბრტყეში შეუძლია მოძრაობა. იმიჯინგის (გამოსახვის) სისტემა, რომელიც ადგენს სიმსივნის ლოკალიზაციას, თვალყურს ადევნებს და მონიტორინგს უწევს სიმსივნის მოძრაობას იმისთვის, რომ საჭიროების მიხედვით შეცვალოს პაციენტის პიოზიცია, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ფილტვის და ღვიძლის სიმსივნეების მკურნალობისას, რომლებიც სუნთქვისას გადაადგილდებიან. მკურნალობის პროცესში პაციენტს არ სჭირდება არც სუნთქვის შეკავება და არც განსაკუთრებულად რითმულად სუნთქვა. სისტემა ადარებს კომპიუტერული ტომოგრაფიის და მაგნიტური რეზონანსის წინასწარ გადაღებულ სურათებს უშუალოდ მკურნალობის პროცესში გადაღებულ სურათებთან. სიმსივნის მიღებული კოორდინატები მომენტალურად ფასდება კომპიუტერის მიერ და ხდება რადიაციის დოზის მორგება. მკურნალობაზე პაციენტის მცირედი მოძრაობა გავლენას არ ახდენს. მკურნალობა მხოლოდ სიმსივნეზეა ფოკუსირებული, ხოლო გარშემომდებარე ჯანმრთელი ქსოვილების დაზიანება მინიმუმამდეა დაყვანილი.

კიბერ დანა ცნობილია, როგორც მსოფლიოში პირველი და ერთადერთი რობოტული რადიოქირურგიული სისტემა, რომელიც კურნავს ნებისმიერი ტიპის კიბოს სხეულის ნებისმიერ ნაწილში მილიმეტრული სიზუსტით. ამ სისტემის მეშვეობით თავის ტვინის  და სხეულის ნებისმიერი ნაწილის კიბოს მკურნალობა ხდება დამიზნებული მაღალრადიაციული სხივების კონით. გარდა ამისა, რადიაციის მავნე ზეგავლენისაგან ჯანსაღი ქსოვილები მაქსიმალურადაა დაცული.

კიბერ დანა არის მაღალტექნოლოგიური ხაზოვანი ამაჩქარებელი, რომელიც ჩამონტაჟებულია ინდუსტრიულ რობოტში. კიბერ დანა ახალი ტექნოლოგიური მიღწევაა, რომელიც რადიაციული სხივების კონას ფოკალურად მიმართავს და მაღალდოზიან მკურნალობას მიაწოდებს თავის ტვინისა და სხეულის კიბოთი დაავადებულ რეგიონს, ჯანსაღი ქსოვილების მაქსიმალური დაცვის პარალელურად. კომპიუტერიზებულ რობოტული ტექნოლოგიის კიბერ დანის სისტემაში (CyberKnife System), სამკურნალო აპარატი პაციენტის გარშემო შემოვლას ახორციელებს და დასხივებას ახდენს ასობით სხვადასხვა კუთხიდან. სამიზნე მიდამოს დასხივების სიზუსტე დაახლოებით 0,95 მმ-ია.

თუ მკურნალობა ერთზე მეტ სესიას საჭიროებს, ამას ეწოდება „სტერეოტაქსიული რადიოთერაპია“ (“Stereotactic Radiotherapy”); ხოლო თუ მხოლოდ ერთ სესიად ტარდება – „სტერეოტაქსიული რადიოქირურგია“. კიბერ დანის გამოყენებისას სამიზნეს იდენტიფიცირება ხდება მგრძნობიარე მეთოდით. ამ მეთოდის ყველაზე მნიშვნელოვანი უპირატესობა ისაა, რომ იგი აფიოქსირებს პაციენტის და მისი ორგანოების მოძრაობას მკურნალობის სესიის მანძილზე და რადიაციის კონას სათანადოდ უცვლის მიმართულებას.

კიბერ დანის აპარატი აღჭურვილია „გამოსახულებით მართული რადიოთერაპიის“ შესაძლებლობით, რომელიც უახლესი ტექნოლოგიაა და ახორციელებს გამოსახულების მიღებას მკურნალობის პროცესში. ისეთი ორგანული სიმსივნეებისას, რომლებიც სუნთქვისას გადაადგილდებიან (ფილტვის და ღვიძლის სიმსივნეები), ეს ერთადერთი აპარატია, რომელიც აქტიურად ახდენს სუნთქვითი მოძრაობების მონიტორინგს და მომენტალურ მკურნალობას ახდენს.

კიბერ დანა გამოიყენება შემდეგი მდგომარეობების მკურნალობისათვის: ფილტვის კიბო, პროსტატის კიბო, თავისა და კისრის მიდამოს კიბო, ხერხემლის სიმსივნეები, პანკრეასის კიბო და სხეულის მცირე რაოდენობით მეტასტაზები.

კიბერ დანის აპარატი, რომელიც დამონტაჟებულია აჩიბადემ მასლაკის ჰოსპიტალში (Maslak Acıbadem Hospital) ქვეყანაში არსებულ სხვა აპარატებზე უკეთესია იმიტომ, რომ იგი აღჭურვილია ფერადი კოლიმატორით და სპეციალური კომფორტული სამკურნალო საწოლით. ეს ახალი მეთოდები  ზრდიან მკურნალობის კომფორტულობას და ამოკლებენ მკურნალობის დროს.