ბავშვთა კარდიოლოგია

///ბავშვთა კარდიოლოგია
ბავშვთა კარდიოლოგია 2017-08-30T01:55:52+00:00

Pediatric-Heart-Diseases

გულის თანდაყოლილი დაავადებები მუცლადყოფნის პერიოდში განვითარებული ანომალიებიდან ერთერთი ყველაზე ხშირია. ნეონატალური პერიოდის პირველი 30 დღის სიკვდილიანობის 15% გულის თანდაყოლილ დაავადებებზე მოდის.

ყოველი ათასიდან ერთი ბავშვი იბადება გულის თანდაყოლილი დაავადებით. ეს ცოცხლად  დაბადებულთა 1%-ის ექვივალენტურია.

არსებობს ბავშვთა ბევრი გულის დაავადება. ისინი სამ კატეგორიად არის დაყოფილი:

გულის თანდაყოლილი დაავადებები
გულის რევმატიული დაავადებები
რითმის გატარების დაავადებები

გულის თანდაყოლილი დაავადებები
გულის თანდაყოლილი დაავადებები ახალშობილთა შორის გავრცელებული დაავადებებიდან ერთერთი ყველაზე ხშირია. ეს დაავადებები ვითარდება ნაყოფის მუცლად ყოფნისას. არსებობს მათი ასობით ნაირსახეობა, რომელთაგან ზოგიერთი მსუბუქია, ხოლო ზოგიერთი ძალიან მძიმე.

heart-2

რითმის გატარების დარღვევები
ეს არის  გულის ელექტრული სისტემის დისფუნქცია, რომელიც ვლინდება არანორმალურად ნელი, არარეგულარული ან აჩქარებული რითმით.  მიუხედავად იმისა, რომ რითმის დარღვევა უფრო ხშირად ზრდასრულებში გვხვდება, იგი ხშირია ასევე გულის თანდაყოლილი დაავადების მქონე ბავშვებში, გულზე ოპერაციების შემდეგ ან აშკარა მიზეზის გარეშე. ასევე შესაძლებელია აღინიშნოს უფრი იშვიათი დარღვევები, როგორიცაა გულის კუნთის და გარსების დაავადებები – კარდიომიოპათია, პერიკარდიტი და ენდოკარდიტი.

გულის რევმატიული დაავადებები
რევმატიზმი არის დაავადება, რომელიც აზიანებს იმ ორგანოს, საიდანაც ის იწყება. ყველაზე ხშირად იგი იწყება ყელიდან. მიკრობი, სახელად „ჰემოლიზური სტრეპტოკოკი“ ჩაიბუდებს ყელში და აინფიცირებს მას. ამ  მიკრობმა ასევე შეიძლება  დააინფიციროს გული და გამოიწვიოს მისი დეფორმაცია, კონსტრიქცია ან გულის სარქვლების დისფუნქცია.

გულის ყველაზე ხშირი თანდაყოლილი დაავადებების დიაგნოსტიკა და მკურნალობა
ახალშობილთა გულის თანდაყოლილი დაავადება შეიძლება იყოს იმდენად მსუბუქი, რომ არ საჭიროებდეს მკურნალობას და შეიძლება იყოს იმდენად მძიმე, რომ სიცოცხლეს საფრთხეს უქმნიდეს.  ამგვარი მძიმე დაავადების დიაგნოსტირება ჩვეულებრივ ჩვილ ასაკშივე ხდება. მძიმე ანომალიების შემთხვევებშიც კი ქირურგიული ჩარევა ხშირად მდგომარეობის გამოსწორებას წარმატებით ახორციელებს.

Pediatric-Heartდიაგნოსტიკის მეთოდები
მძიმე თანდაყოლილი გულის დაავადებები ჩვეულებრივ ახალშობილობის და ჩვილობის ასაკშივე დიაგნოსტირდება, განსაკუთრებით თუ დაბადებისთანავე ბავშვს მძიმე სიმპტომები არენიშნება.  ხშირად დიაგნოზი მოგვიანებით, ბავშვობაში, ან მხოლოდ ზრდასრული ასაკის მიღწევის შემდეგ ისმევა. ასე ხდება, როდესაც თანდაყოლილი ანომალია ძალიან მცირეა. ზოგიერთ შემთხვევაში ანომალია მთელი ცხოვრების მანძილზე არანაირად არ მჟღავნდერბა.

ბავშვთა კარდიოლოგი პაციენტის გასინჯვის შემდეგ , დიაგნოზის დასასმელად ანალიზებს აკეთებინებს მას.

ელექტროკარდიოგრაფია (ეკგჰ) მეთოდია, რომელიც არეგისტრირებს ბავშვის გულისცემის  სუსტ ელექტრულ იმპულსებს და ქაღალდზე იწერს მათ.  გამოკვლევა უმტკივნეულოა, რადგან არანაირი დენით ზემოქმედება ბავშვზე არ ხდება.

კარდიოლოგი იღებს ინფორმაციას ბავშვის გულის და ფილტვების ზომებისა და ფორმის შესახებ გულმკერდის რენტგენოლოგიური გამოკვლევის საშუალებით. ამ დროს გამოიყენებული დასხივება დაბალი დოზისაა და ბავშვს ზიანს არ აყენებს.

ექოკარდიოგრაფიული გამოკვლევა საშუალებას იძლევა გულმკერდის გარედან, ულტრაბგერის საშუელებით, მიღებული იქნას ცოცხალი გამოსახულებები. გულის შიგნით და სისხლძარღვებში სისხლის ნაკადის გაზომვა ხდება დოპლერის ტექნიკით. ამ ორი ტექნიკის საშუალებით კერდიოლოგი იღებს ინფორმაციას გულის სტრუქტურის და ფუნქციის შესახებ. გულის პათოლოგიათა უმრავლესობა გამოკვლევის ამ მეთოდით დიაგნოსტირდება.

ნაყოფის ელექტროკარდიოგრაფია არის ულტრასონოგრაფიის მსგავსი მეთოდი, რომელიც ორსულობის მე-16 კვირიდან გამოიყენება. იგი არც ბავშვს და არც დედას ზიანს არ აყენებს. იგი საშუალებას იძლევა შევისწავლოთ ნაყოფის გულისა და გულის სისხლძარღვების მდგომარეობა და ფუნქცია და გულის ანომალიები უკვე დაბადებამდე გამოვავლინოთ.

გულის კათეტერიზაცია-ანგიოგრაფია არის გამოკვლევის თანამედროვე მეთოდი, რომელიც ტარდება მაღალტექნოლოგიური რენტგენის აპარატის გამოყენებით. ამ შემთხვევაში წვრილი მილი (კათეტერი) შეყავთ აორტაში ან ვენაში საზარდულის მიდამოდან და მიაქვთ იგი გულამდე.

adult-heart-attack-2

დატვირთვის ტესტის დროს ელექტროკარდიოგრაფია მიმდინარეობს  ბავშვის სარბენ ბილიკზე სწრაფი ნაბიჯით სიარულისას.

გულის ელექტროფიზიოლოგია: თანდაყოლილმა დაავადებებმა ან გულზე ოპერაციამ შეიძლება ზოგჯერ გულის რითმის დარღვევა გამოიწვიონ. ამგვარი დარღვევის მიზეზი და ტიპი დგინდება სპეციალური გამოკვლევით, რომელიც გულის კათეტერიზაციას გავს და ეწოდება გულის ელექტროფიზიოლოგია. ეს საშუალებას იძლევა არითმიის გამომწვევი მიზეზის და გამტარი გზის ანომალიის მკურნალობა მოხდეს აბლაციის მეთოდით (კაუტერიზაცია რადიოსიხშირული ტალღთებით).

გულის MRI: ზოგიერთ შემთხვევაში გულის დაავადების დიაგნოსტირება ზემოთ ჩამოთვლილი მეთოდებით ვერ ხდება. ამ დროს იყენებენ MRI-ს (მაგნიტურ რეზონანსული გამოსახვა- Magnetic Resonance Imaging) ან MRI-ანგიოგრაფიას, რომელიც შეიძლება უფრო ზუსტი დიაგნოსტიკისათვის გახდეს საჭირო. ეს მეთოდი სარწმუნო ინფორმაციას იძლევა გულთან დაკავშირებული ძირითადი სისხლძარღვების და ფილტვის ვენებვის სტრუქტურის შესახებ.

მკურნალობა

როგორ მკურნალობენ გულის თანდაყოლილ დაავადებებს?

გულის დაავადებების კონსერვატიული მკურნალობა

გულის შეგუბებითი უკმარისობა
რა არის ეს? როდესაც გულის ტუმბო არასაკმარისად მუშაობს, ფილტვებსა და სხვა ორგანოებში გროვდება სითხე, რომელიც შეშუპებას იწვევს. ეს მდგომარეობა გულის ანომალიების დროს ხშირად გვხვდება.

მკურნალობა:  გულის კუნთის გაძლიერება ხდება წამლებით, რომლებიც შეიცავენ დიგოქსინს. ორგანიზმში დაგროვილი ჭარბი სითხის გამოსადევნად ასევე იყენებენ შარდმდენებს.

გულის რითმის დარღვევები
არსებობს გულის რითმის დარღვევის სამი სხვადასხვა ტიპი:
ტაქიკარდია: ეს არის ბავშვის ზედმეტად სწრაფი გულისცემა. ბავშვებში გულისცემა ასაკის მიხედვით ვარირებს წუთში 60-დან 150 -მდე. ზედმეტად სწრაფმა გულისცემამ შეიძლება გამოიწვიოს გულის დაღლა. ტაქიკარდია ყოველთვის გულის თანდაყოლილი  დაავადების ნიშანი არ არის. გულსცემის  ნორმალიზაციისათვის შეიძლება წამლების გამოყენება.
ბრადიკარდია: ეს არის ბავშვის ზედმეტად ნელი გულისცემა. მან შეიძლება გულის ტუმბოს ფუნქციონირება გააუარესოს. მიუხედავად იმისა, რომ იგი ხშირად თანდაყოლილია, იშვაით შემთხვევებში შეიძლება ქირურგიული ჩარევის შემდეგაც განვითარდეს. ზოგიერთ შემთხვევაში საჭირო ხდება სპეციალური აპარატის (რითმის წამყვანის) იმპლანტაცია, რომელიც გულის რითმს აწესრიგებს.
არიტმია: ეს არის არარეგულარული გულისცემა. იგი შეიძლება იყოს თანდაყოლილი ან განვითარდეს ქირურგიული ჩარევის შემდეგ. მისი მკურნალობა ხდება რითმის დარღვევის ტიპის შესაბამისად.

გულის დაავადებები, რომელტა მკურნალობა ხდება კატეტერიზაციით

ბალონური სეპტოსტომია
ამ პროცედურით მკურნალობენ გულის გარკვეულ ანომალიებს, როგორიცაა დიდი არტერიების ტრანსპოზიცია (TGA), იმისთვის, რომ ჩვილის სიცოცხლე გაახანგრძლივონ ქირურგიულ ჩარევამდე.

Pediatric-Heart-2

ვალვოტომია, ბალონური ანგიოპლასტიკა
ზოგჯერ გულის დავიწროებული სარქვლის და კორონარული სისხლძარღვების გაგანიერებას ახდენენ ბალონის საშუალებით, კათეტერიზაციის გზით. მიუხედავად იმისა, რომ შესაძლოა ხელახალი შევიწროება მოხდეს, მეთოდი ბავშვის გაზრდამდე დროის მოგების საშუალებას იძლევა.

კოილინგი და აპარატი-ქოლგა
წინაგულთაშუა ძგიდის ზოგიერთი დეფექტი (ASD) და ღია არტერიული სადინარი შეიძლება ნამკურნალევი იყოს კათეტერიზაციით. ამ პროცედურისათვის აუცილებელია  პაციენტის ზომა და დეფექტის ლოკალიზაცია და სიფართე იყოს შესაფერისი.

ელექტროფიზიოლოგია და აბლაცია
ზოგიერთ შემთხვევაში რითმის დარღვევის მკურნალობა ხდება კათეტერიზაციის საშუალებით მეთოდით, რომელსაც ქვია „აბლაცია“. ამგვარ შემთხვევებში, პრობლემის მიზეზი უნდა დადგინდეს გულის კათეტერიზაციით (ელექტროფიზიოლოგიური კვლევა).

გულის დაავადებები, რომელთა მკურნალობა ხდება ქირურგიული გზით

  1. გულის დაავადებები ციანოზის გარეშე
    ამ პაციენტებს ჩვეულებრივ აქვთ ძგიდის დეფექტი, ვენების ან სარქვლების შევიწროება ან სხვა დარღვევა. მათ არ აქვთ ციანოზი იმიტომ, რომ სხეულში არ ხდება ვენური სისხლის პათოლოგიური ცირკულაცია. ხშირად აღინიშნება გულის უკმარისობის სიმპტომები.
    ღია არტერიული სადინარი -Patent Ductus Arteriosus (PDA)
    წინაგულთაშუა ძგიდის დეფექტი -Atrial Septal Defect (ASD)
    პარკუჭთაშუა ძგიდის დეფექტი – Ventricular Septal Defect (VSD)
    ატრიოვენტრიკულური ძგიდის დეფექტი – Atrioventricular Septal Defect (AVSD)
    აორტის სტენოზი – Aortic Stenosis (AS)
    აორტის კოარქტაცია – Aortic Coarctation (AoCoA)
  2. გულის დაავადებები ციანოზით
    ნორმაში, გულიდან სხეულში გადასროლილი სისხლი არის ჟანგბადით გამდიდრებული და კაშკაშა წითელი (ალისფერი). ციანოზით თანხლებული გულის დაავადებების დროს, გულიდან გადაისროლება ჟანგბადით ღარიბი, და ამიტომ უფრო მუქი ფერის, სისხლი. ამ შემთხვევებში ბავშვის კანი ხდება მოლურჯო. ციანოზად წოდებული ამ მდგომარეობის  გამოხატულების ხარისხი დამოკიდებულია პოათოლოგიის ტიპზე, პაციენტის ასაკსა და ფიზიკურ აქტივობაზე.
    ფალოს ტეტრადა -Tetralogy of Fallot (TOF)
    ფილტვის არტერიის სტენოზი – Pulmonary Stenosis (PS)
    დიდი არტერიების ტრანსპოზიცია – Transposition of Great Arteries (TGA)
    სამკარიანი სარქვლის ატრეზია – Tricuspid Atresia (TA)
    ფილტვის არტერიის ატრეზია – Pulmonary Atresia (PA)
    არტერიული ღერო – Truncus Arteriosus
    ტოტალურად ანომალური ფილტვის ვენური დრენაჟი – Total Anomalous Pulmonary Venous Drainage (TAPVD)
    მარცხენაგულოვანი ჰიპოპლაზიის სინდრომი -Hypoplastic Left-Heart Syndrome (HLHS)