ბავშთა ეგზემა და ატოპიური დერმატიტი: მოვლა ასაკის მიხედვით

რა არის ეგზემა და ატოპიური დერმატიტი?

ეგზემა არის ზოგადი ტერმინი, რომელსაც ხშირად იყენებენ კანის ანთებითი, ქავილით მიმდინარე მდგომარეობების აღსაწერად. ბავშვებში ყველაზე გავრცელებული ფორმაა ატოპიური დერმატიტი — მდგომარეობა, რომელიც იწვევს კანის სიმშრალეს, გაღიზიანებას, სიწითლეს და ქავილს. ის არ არის გადამდები და ხშირად მიმდინარეობს გამწვავებისა და რემისიის პერიოდებით.

ატოპიური დერმატიტი შეიძლება გამოვლინდეს სხვადასხვა ასაკში სხვადასხვა სახით. ჩვილებში ხშირად ზიანდება ლოყები, თავის თმიანი ნაწილი, ხელ-ფეხის გარე ზედაპირები. უფრო დიდ ბავშვებში ცვლილებები ხშირად ჩნდება იდაყვისა და მუხლის შიდა მხარეს, კისერზე, მაჯებსა და კოჭებზე.

რატომ ვითარდება?

ზუსტი ერთი მიზეზი არ არსებობს. მდგომარეობა უკავშირდება კანის დამცავი ბარიერის სისუსტეს და იმუნური სისტემის გადაჭარბებულ რეაქციას. გენეტიკური წინასწარგანწყობაც მნიშვნელოვან როლს თამაშობს. გამღიზიანებელმა ფაქტორებმა შეიძლება გააუარესოს მდგომარეობა:

• მშრალი ან ძალიან ცხელი ამინდი
• ხშირი დაბანა ან უხეში საპნები
• ოფლიანობა და ხახუნი
• სურნელოვანი კრემები, სარეცხი საშუალებები და ქსოვილები
• ზოგიერთ ბავშვში საკვები ალერგენები ან გარემო ალერგენები

ყველა ბავშვს ერთნაირი გამღიზიანებელი არ აქვს, ამიტომ მნიშვნელოვანია ინდივიდუალური დაკვირვება.

კანის მოვლის ძირითადი პრინციპები ყველა ასაკში

ატოპიური დერმატიტის მართვის საფუძველი ყოველდღიური სწორი მოვლაა. მიზანია კანის ბარიერის გამაგრება და ქავილის შემცირება.

1. დატენიანება

ემოლენტები, ანუ დამატენიანებელი და დამარბილებელი საშუალებები, უნდა გამოიყენებოდეს რეგულარულად, განსაკუთრებით დაბანის შემდეგ. სასურველია უსუნო, ქიმიურად რბილი პროდუქტი, რომელიც არ იწვევს წვას. კრემი, მალამო ან ლოსიონი შეირჩევა კანის სიმშრალისა და ბავშვის ასაკის მიხედვით.

2. დაბანის წესები

• გამოიყენეთ თბილი და არა ცხელი წყალი
• დაბანა შეინარჩუნეთ ხანმოკლე
• აირჩიეთ უსუნო, რბილი დასაბანი საშუალება
• დაბანის შემდეგ კანი ფრთხილად შეიმშრალეთ და მაშინვე წაუსვით ემოლენტი

3. გამღიზიანებლების თავიდან აცილება

შეარჩიეთ ბამბის ან რბილი, სუნთქვადი ქსოვილი. მოერიდეთ უხეშ შალს, ძლიერი სარეცხი საშუალებების ნარჩენებს და სურნელოვან პროდუქტებს. ოთახში ზედმეტი სიმხურვალე და მშრალი ჰაერი ასევე შეიძლება აუარესებდეს სიმპტომებს.

4. ქავილის შემცირება

ქავილი ხშირად იწვევს ფხანას, რაც კიდევ უფრო აზიანებს კანს. მოკლედ დაჭრილი ფრჩხილები, ღამით რბილი ხელთათმანები საჭიროების შემთხვევაში და ექიმის რეკომენდაციით სწორი მედიკამენტური მკურნალობა მნიშვნელოვანია.

კანის მოვლა ასაკის მიხედვით

ჩვილები

ჩვილებში კანი განსაკუთრებით ნაზია. დაბანა უნდა იყოს მოკლე და ზომიერი სიხშირის. ყურადღება მიაქციეთ ლოყებს, კანის ნაკეცებსა და სხეულის იმ უბნებს, სადაც სიმშრალე ან სიწითლე ჩანს. საფენის არეში გაღიზიანებისას გამოიყენეთ შესაბამისი დამცავი კრემები, ხოლო სველი საფენი ხშირად გამოცვალეთ.

სკოლამდელი და სკოლის ასაკის ბავშვები

ამ ასაკში ბავშვი უფრო აქტიურია და ოფლიანობაც მეტია, ამიტომ გამღიზიანებლები ხშირად მატულობს. ასწავლეთ ბავშვს, რომ ქავილისას არ იფხანოს, გამოიყენოს დამატენიანებელი და შხაპის შემდეგ მალევე დაიტენიანოს კანი. სპორტის შემდეგ შხაპი და ტანსაცმლის გამოცვლა შეიძლება სასარგებლო იყოს.

მოზარდები

მოზარდებში ხშირად მნიშვნელოვან როლს თამაშობს თვითმართვა და მკურნალობისადმი ერთგულება. სახის, კისრის, ხელების და სხეულის გარე უბნების მოვლა უნდა იყოს რეგულარული. კოსმეტიკური პროდუქტები, მაკიაჟი, გაპარსვის საშუალებები და აკნეს მკურნალობის ზოგიერთი პროდუქტი შეიძლება იყოს გამაღიზიანებელი, ამიტომ არჩევანი ფრთხილად უნდა გაკეთდეს.

როდის არის საჭირო ექიმთან მიმართვა?

ბავშვთა დერმატოლოგთან ან პედიატრთან ვიზიტი საჭიროა, თუ:

• ქავილი ხელს უშლის ძილს ან ყოველდღიურ აქტივობას
• კანი ხდება ძალიან წითელი, სველი, მტკივნეული ან ქერქიანი
• ჩნდება ჩირქი, სუნი, შეშუპება ან სიცხე
• სახლის მოვლის მიუხედავად სიმპტომები არ უმჯობესდება
• ბავშვს აქვს ძლიერი გამწვავებები ან ხშირი რეციდივები

ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ ანთების საწინააღმდეგო ადგილობრივი მკურნალობა, სპეციალური მოვლის სქემა ან დამატებითი შეფასება ალერგიისა და სხვა თანმხლები მდგომარეობების დასადგენად.

რა არ უნდა გავაკეთოთ

• არ გამოიყენოთ თვითნებურად ძლიერი საპნები ან ანტისეპტიკები
• არ წაუსვათ კანი სურნელოვანი პროდუქტის ან „საბავშვო“ ეტიკეტის მიხედვით უპირობოდ — შემადგენლობა მნიშვნელოვანია
• არ გამოიყენოთ ექიმის გარეშე დანიშნული სტეროიდული კრემები ხანგრძლივად
• არ უგულებელყოთ კანის ინფექციის ნიშნები

პრაქტიკული ყოველდღიური რუტინა

საუკეთესო შედეგს ხშირად იძლევა მარტივი, მუდმივი რუტინა: მოკლე თბილი დაბანა, ნაზად გამშრალება, ემოლენტის წასმა რამდენიმე წუთში და გამღიზიანებლების შეზღუდვა. თუ ბავშვს აქვს ხშირი გამწვავებები, სასურველია ექიმთან ერთად ინდივიდუალური გეგმის შედგენა.

ატოპიური დერმატიტი შეიძლება ხანგრძლივად მიმდინარეობდეს, მაგრამ სწორი მოვლა მნიშვნელოვნად ამცირებს დისკომფორტს და ეხმარება ბავშვს უკეთ იგრძნოს თავი ყოველდღიურ ცხოვრებაში.

FAQ

ატოპიური დერმატიტი გადამდებია?

არა. ატოპიური დერმატიტი გადამდები არ არის და ბავშვს სხვას არ გადასდება.

რამდენად ხშირად უნდა დავიტენიანოთ ბავშვის კანი?

როგორც წესი, ემოლენტი გამოიყენება ყოველდღიურად და განსაკუთრებით დაბანის შემდეგ. სიხშირე შეიძლება ექიმმა ბავშვის კანის მდგომარეობის მიხედვით დაარეგულიროს.

შეიძლება თუ არა აბაზანა ატოპიური დერმატიტის დროს?

დიახ, მაგრამ სასურველია თბილი, ხანმოკლე აბაზანა და რბილი, უსუნო დასაბანი საშუალება. დაბანის შემდეგ კანი უნდა დატენიანდეს რაც შეიძლება მალე.

როდის უნდა მივმართოთ დერმატოლოგს?

თუ ქავილი ძლიერია, ჩნდება ინფექციის ნიშნები, ან სახლის მოვლა საკმარისი არ არის, საჭიროა ექიმის შეფასება.

საკვებმა ყოველთვის იწვევს გამწვავებას?

არა. ყველა ბავშვში საკვები არ არის გამომწვევი ფაქტორი. საკვების შეზღუდვა მხოლოდ ექიმის რეკომენდაციით უნდა გაკეთდეს.