ფიზიოთერაპიის უსაფრთხოება: როდის უნდა შეწყდეს პროცედურა

რატომ არის ფიზიოთერაპიის უსაფრთხოება მნიშვნელოვანი

ფიზიოთერაპია ბევრ ადამიანს ეხმარება ტკივილის შემცირებაში, მოძრაობის გაუმჯობესებასა და რეაბილიტაციაში. თუმცა, როგორც ნებისმიერი სამედიცინო ჩარევა, ისიც უნდა ჩატარდეს ინდივიდუალური მდგომარეობის, დიაგნოზისა და ტოლერანტობის გათვალისწინებით. უსაფრთხოება ნიშნავს არა მხოლოდ სწორ ტექნიკას, არამედ იმასაც, რომ პაციენტმა და სპეციალისტმა დროულად შეამჩნიონ არასასურველი ნიშნები და საჭიროების შემთხვევაში შეწყვიტონ პროცედურა.

ყველა დისკომფორტი საშიში არ არის. მაგალითად, მსუბუქი დაღლილობა ან კუნთების მოკლე დროით მგრძნობელობა ზოგჯერ მოსალოდნელია. მაგრამ ძლიერი, მკვეთრი ან მზარდი სიმპტომები უკვე სიგნალია, რომ სეანსი უნდა შეჩერდეს და მდგომარეობა შეფასდეს.

რა ითვლება ნორმალურ და რა — საგანგაშო რეაქციად

ფიზიოთერაპიის დროს ზოგჯერ ჩნდება მსუბუქი დაჭიმულობა, კუნთების დაღლა ან მყარი ქსოვილების დროებითი დისკომფორტი. ეს განსაკუთრებით ხშირია მაშინ, როცა მოძრაობის აღდგენა ახლახან იწყება ან ვარჯიში ახალ დონეზე გადადის. ასეთი შეგრძნებები, როგორც წესი, ხანმოკლეა და პაციენტი მათ ადვილად აკონტროლებს.

საგანგაშოა ისეთი სიმპტომები, რომლებიც:

• არის ძლიერი ან სწრაფად ძლიერდება;
• არ არის მოსალოდნელი კონკრეტული ვარჯიშისგან;
• გრძელდება პროცედურის დასრულების შემდეგაც;
• ერთვის საერთო მდგომარეობის გაუარესებას.

როდის უნდა შეწყდეს პროცედურა დაუყოვნებლივ

პროცედურა უნდა შეწყდეს დაუყოვნებლივ, თუ გაჩნდა რომელიმე შემდეგი ნიშანი:

• მკვეთრი, მწვავე ან “სხვა ტიპის” ტკივილი, განსაკუთრებით სახსარში, ხერხემალში ან ნაოპერაციებ უბანში;
• მოულოდნელი თავბრუსხვევა, გონების დაბინდვა ან სისუსტე;
• ქოშინი, სუნთქვის გაძნელება ან გულმკერდის დისკომფორტი;
• დაბუჟება, ჩხვლეტა ან ძალის დაკარგვა კიდურებში;
• ყურებში ზუზუნი, თვალების დაბნელება ან წონასწორობის მკვეთრი დარღვევა;
• გულისრევა, ღებინება ან ცივი ოფლიანობა;
• კანის სიწითლე, ქავილი, შეშუპება ან ალერგიული რეაქციის სხვა ნიშნები;
• მოძრაობისას უეცარი “გაწყვეტის”, ჩაკეტვის ან არასტაბილურობის შეგრძნება;
• სისხლდენა, ჭრილობის გახსნა ან შეშუპების სწრაფი მომატება;
• ნებისმიერი სიმპტომი, რომელიც პაციენტისთვის აშკარად უჩვეულოა.

რისკის გაზრდის ფაქტორები

ზოგიერთ ადამიანს სჭირდება უფრო ფრთხილი მიდგომა. რისკი შეიძლება გაიზარდოს, თუ პაციენტს აქვს გულ-სისხლძარღვთა, ნევროლოგიური ან სასუნთქი სისტემის პრობლემა, ახლახან ჩატარებული ოპერაცია, ძვლის მოტეხილობა, ან ანთებითი მდგომარეობა. ასევე მნიშვნელოვანია ოსტეოპოროზი, კოაგულაციის დარღვევები, მაღალი ტემპერატურა, ინფექცია ან ძლიერი დაღლილობა.

თუ იღებთ მედიკამენტებს, რომლებიც გავლენას ახდენს წნევაზე, გულის რიტმზე, ტკივილის შეგრძნებაზე ან სისხლის შედედებაზე, ეს აუცილებლად უნდა აცნობოთ ფიზიოთერაპევტს. ასეთ შემთხვევაში სპეციალისტმა შეიძლება შეცვალოს დატვირთვა, პოზიცია ან პროცედურის ხანგრძლივობა.

როგორ ამოვიცნოთ, რომ სიმპტომი ჩვეულებრივზე მეტია

მნიშვნელოვანია ტკივილის ხასიათის შეფასება. თუ დისკომფორტი არის ზომიერი, პროგრესიულად მცირდება და არ ზღუდავს სუნთქვასა თუ მოძრაობას, ის შესაძლოა ჩვეულებრივი რეაქცია იყოს. მაგრამ თუ ტკივილი “ლახავს”, ვრცელდება, გაძლიერდა მოულოდნელად ან თან ახლავს დაბუჟება და სისუსტე, ეს უკვე შეწყვეტის მიზეზია.

ასევე საყურადღებოა სიმპტომები, რომლებიც ჩნდება არა უშუალოდ დატვირთვის დროს, არამედ რამდენიმე წუთის შემდეგ მძაფრდება. ასეთ დროს სეანსის გაგრძელება არ არის სწორი, სანამ სპეციალისტი არ შეაფასებს მდგომარეობას.

რა უნდა გააკეთოს პაციენტმა პროცედურის შეწყვეტის შემდეგ

თუ პროცედურა შეჩერდა, პაციენტმა უნდა აცნობოს ფიზიოთერაპევტს, ზუსტად რა იგრძნო და როდის დაიწყო სიმპტომი. სასურველია, მოხდეს პოზიციის შეცვლა, დასვენება და საჭიროების შემთხვევაში სასიცოცხლო ნიშნების ან მოძრაობის შეფასება. პაციენტმა არ უნდა სცადოს ტკივილის “გადატანა” მხოლოდ იმიტომ, რომ ეს სარეაბილიტაციო პროცესის ნაწილია.

თუ სიმპტომი ძლიერია ან არ ქრება, საჭიროა ექიმის შეფასება. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია გადაუდებელი დახმარება, თუ ქოშინს, გულმკერდის ტკივილს, გონების დაკარგვას, სახის ასიმეტრიას, მეტყველების დარღვევას ან კიდურის მოულოდნელ სისუსტეს თან ახლავს სხვა ნიშნები.

როგორ შეამციროთ რისკი ფიზიოთერაპიისას

უსაფრთხოება იწყება სწორი კომუნიკაციით. სეანსის დაწყებამდე აუცილებლად გააზიარეთ ინფორმაცია თქვენი დიაგნოზების, წინა ოპერაციების, ტკივილის ადგილების, მედიკამენტებისა და ბოლო პერიოდში მომხდარი ცვლილებების შესახებ. თუ რაიმე მოძრაობა ან პოზა ტკივილს აძლიერებს, ამის შესახებ თავიდანვე თქვით.

სასარგებლო წესებია:

• დაიწყეთ დაბალი დატვირთვით და თანდათან გაზარდეთ;
• არ გააკეთოთ მოძრაობა, რომელიც მკვეთრ ტკივილს იწვევს;
• იცოდეთ, როგორია თქვენთვის ჩვეულებრივი დაღლა და როგორია გაფრთხილებელი სიმპტომი;
• ჰკითხეთ სპეციალისტს, რა ნიშნების შემთხვევაში უნდა შეჩერდეთ;
• არ გამოტოვოთ დათბობა და დამშვიდების ეტაპი, თუ ისინი დაგეგმილია.

როდის უნდა დაუკავშირდეთ ექიმს პროცედურის შემდეგ

პროცედურის შემდეგ ექიმთან ან ფიზიოთერაპევტთან დაკავშირება საჭიროა, თუ ტკივილი არ მცირდება, მოძრაობა უფრო გართულდა, გაჩნდა შეშუპება ან გაძლიერდა ნევროლოგიური სიმპტომები. ასევე საჭიროა შეფასება, თუ სეანსის შემდეგ ყოველდღიური აქტივობების შესრულება უცაბედად გაუარესდა.

გახსოვდეთ, რომ ფიზიოთერაპია უნდა იყოს კონტროლირებადი და პროგრესული. თუ სხეული გიგზავნით სიგნალს, რომ დატვირთვა ზედმეტია, შეჩერება სიფრთხილის ნიშანია და არა წარუმატებლობა.

დასკვნა

ფიზიოთერაპიის უსაფრთხოება დამოკიდებულია სწორ შეფასებაზე, დაკვირვებასა და დროულ რეაგირებაზე. პროცედურა უნდა შეწყდეს მაშინვე, როცა ჩნდება ძლიერი ტკივილი, ქოშინი, თავბრუსხვევა, დაბუჟება, გულმკერდის დისკომფორტი ან სხვა უჩვეულო სიმპტომი. უსაფრთხო რეაბილიტაცია ნიშნავს, რომ სეანსი ერგება პაციენტს და არა პირიქით.

FAQ

შეიძლება თუ არა ფიზიოთერაპიისას მცირე ტკივილი იყოს ნორმალური?

დიახ, მსუბუქი დაჭიმულობა ან კუნთების ხანმოკლე მგრძნობელობა ზოგჯერ მოსალოდნელია. თუმცა ძლიერი, მკვეთრი ან მზარდი ტკივილი ნორმად არ ითვლება და სეანსი უნდა შეჩერდეს.

რა გავაკეთო, თუ სეანსის დროს თავბრუსხვევა დამეწყო?

დაუყოვნებლივ შეწყვიტეთ პროცედურა, დაჯექით ან დაწექით უსაფრთხოდ და აცნობეთ სპეციალისტს. თუ სიმპტომი არ გაივლის ან მეორდება, საჭიროა ექიმის შეფასება.

უნდა გავაგრძელო ვარჯიში, თუ დისკომფორტი მაქვს?

თუ დისკომფორტი მსუბუქია და სწრაფად მცირდება, სპეციალისტმა შეიძლება დატვირთვა შეცვალოს. მაგრამ ძლიერი ან არაჩვეულებრივი სიმპტომების დროს ვარჯიში არ უნდა გაგრძელდეს.

რა ნიშნები მიუთითებს გადაუდებელ დახმარებაზე?

ქოშინი, გულმკერდის ტკივილი, გონების დაკარგვა, მეტყველების დარღვევა, სახის ასიმეტრია ან კიდურის უეცარი სისუსტე გადაუდებელი შეფასების მიზეზია.

უნდა ვუთხრა ფიზიოთერაპევტს ყველა მედიკამენტის შესახებ?

დიახ. ზოგი მედიკამენტი გავლენას ახდენს წნევაზე, სისხლის შედედებაზე ან ტკივილის შეგრძნებაზე, ამიტომ ეს ინფორმაცია უსაფრთხოებისთვის მნიშვნელოვანია.