ვინ სჭირდება ფიზიოთერაპია ოპერაციის შემდეგ და როდის იწყება

ოპერაციის შემდეგ ფიზიოთერაპია აღდგენის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია. მისი მიზანია ტკივილის მართვა, შეშუპების შემცირება, მოძრაობის აღდგენა, კუნთების გაძლიერება და ყოველდღიურ ცხოვრებაში უსაფრთხოდ დაბრუნება. ყველას არ სჭირდება ერთნაირი ინტენსივობის რეაბილიტაცია, მაგრამ ბევრი პაციენტისთვის ფიზიოთერაპია მნიშვნელოვნად ამცირებს გართულებების რისკს და ეხმარება ფუნქციის ეტაპობრივ აღდგენაში.

რომელ პაციენტებს სჭირდებათ ფიზიოთერაპია ოპერაციის შემდეგ?

ფიზიოთერაპია განსაკუთრებით ხშირად ინიშნება მაშინ, როდესაც ოპერაციამ შეიძლება დროებით შეზღუდოს მოძრაობა, ძალა ან სიარული. ეს ეხება როგორც ორთოპედიულ, ისე ზოგიერთ ნევროლოგიურ, გულმკერდის, მუცლის ან სხვა ტიპის ოპერაციას.

• სახსრის ოპერაციის შემდეგ — მაგალითად, მუხლის, თეძოს, მხრის ან კოჭის ოპერაციისას, როდესაც აუცილებელია მოძრაობის დიაპაზონის და ძალის ეტაპობრივი აღდგენა.

• მოტეხილობის ან ტრავმის ოპერაციის შემდეგ — როცა საჭიროა იმობილიზაციის შემდეგ კუნთების გააქტიურება და სიარულის ან ხელის ფუნქციის დაბრუნება.

• ხერხემლის ოპერაციის შემდეგ — როდესაც საჭიროა სწორად მოძრაობის სწავლა, ტკივილის კონტროლი და ყოველდღიურ საქმიანობაზე უსაფრთხო დაბრუნება.

• გულმკერდისა და მუცლის ოპერაციის შემდეგ — როცა საჭიროა სუნთქვითი ვარჯიშები, ფილტვების ფუნქციის მხარდაჭერა და გაჭიმვის ან მოძრაობის უსაფრთხო აღდგენა.

• ნევროლოგიური ოპერაციების შემდეგ — თუ საჭიროა წონასწორობის, კოორდინაციის, სიარულისა და დამოუკიდებლობის გაუმჯობესება.

• გახანგრძლივებული წოლითი რეჟიმის შემდეგ — როდესაც აღინიშნება საერთო სისუსტე, დექონდიცირება ან მოძრაობის შიში.

ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება ფიზიოთერაპია დასჭირდეს მაშინაც კი, თუ ოპერაცია ტექნიკურად კარგად ჩაიარა. მიზეზი არა ოპერაციის “წარუმატებლობა”, არამედ ის არის, რომ ორგანიზმს სჭირდება დახმარება ნორმალური ფუნქციის დასაბრუნებლად.

როდის იწყება ფიზიოთერაპიის სესიები?

სესიის დაწყების დრო დამოკიდებულია ოპერაციის ტიპზე, ჭრილობის მდგომარეობაზე, ტკივილის დონეზე, შეშუპებაზე და ქირურგის მითითებაზე. ზოგ შემთხვევაში ფიზიოთერაპია იწყება ძალიან ადრე, ზოგჯერ კი საჭიროა მოკლე პაუზა, სანამ ქსოვილები საკმარისად სტაბილური გახდება.

ადრეული დაწყება

ზოგი პაციენტი ფიზიოთერაპიას იწყებს ოპერაციიდან პირველივე დღეს ან რამდენიმე დღეში. ეს განსაკუთრებით ხშირია, როცა საჭიროა სუნთქვითი ვარჯიშები, საწოლიდან წამოდგომის სწავლა, უსაფრთხო სიარული ან მსუბუქი მოძრაობის დაწყება. ადრეული მოძრაობა ზოგჯერ ეხმარება სისხლის მიმოქცევას და ამცირებს გართულებების რისკს, მაგრამ მხოლოდ ექიმის ნებართვით.

შუალედური დაწყება

ზოგ ოპერაციასთან სესიები იწყება რამდენიმე დღის ან კვირის შემდეგ, როცა ტკივილი და შეშუპება შემცირდება და ჭრილობა უფრო სტაბილური გახდება. ეს ხშირად ხდება იმ შემთხვევაში, თუ მოძრაობა თავიდან უნდა იყოს შეზღუდული ან თუ საჭიროა კონკრეტული დაცვის რეჟიმი.

გვიან დაწყება

ზოგჯერ ფიზიოთერაპია იწყება მას შემდეგ, რაც ქირურგი შეაფასებს შეხორცებას და მოგცემთ ნებართვას აქტიურ ვარჯიშებზე. ეს შეიძლება საჭირო იყოს, თუ არსებობს ჭრილობის, სისხლდენის, ინფექციის ან სხვა სამედიცინო გართულების რისკი.

როგორ განისაზღვრება ინდივიდუალური გეგმა?

ფიზიოთერაპიის გეგმა არ უნდა იყოს ერთნაირი ყველა პაციენტისთვის. სპეციალისტი აფასებს რამდენიმე ფაქტორს:

• რომელი ოპერაცია ჩატარდა და რა იყო მისი მიზანი

• რა ტიპის მოძრაობა არის ნებადართული

• არის თუ არა ტკივილი, შეშუპება ან სიწითლე

• როგორია თქვენი ძალა, ბალანსი და სიარულის უნარი

• არის თუ არა თანმხლები დაავადებები

• გაქვთ თუ არა შიში მოძრაობის მიმართ ან დაცემის რისკი

ზოგიერთი პაციენტი საჭიროებს მხოლოდ რამდენიმე ვიზიტს, ხოლო სხვებს ხანგრძლივი რეაბილიტაცია სჭირდებათ. სიხშირე და ხანგრძლივობა დამოკიდებულია პროგრესზე და ექიმისა და ფიზიოთერაპევტის შეფასებაზე.

რას მოიცავს ოპერაციის შემდეგ ფიზიოთერაპია?

რეაბილიტაცია შეიძლება მოიცავდეს სხვადასხვა მეთოდს, მათ შორის:

• ტკივილისა და შეშუპების შემცირების ტექნიკებს

• სუნთქვით ვარჯიშებს

• მოძრაობის დიაპაზონის ვარჯიშებს

• კუნთების გააქტიურებასა და გაძლიერებას

• სიარულის, ადგომის და კიბეზე ასვლის სწავლებას

• ბალანსისა და კოორდინაციის ვარჯიშებს

• ყოველდღიური აქტივობების უსაფრთხო შესრულების ინსტრუქციას

მნიშვნელოვანია, რომ ვარჯიშები იყოს ეტაპობრივი. ძალიან ადრე დაწყებულმა ან ზედმეტად ინტენსიურმა დატვირთვამ შეიძლება გააღიზიანოს ქსოვილები, ამიტომ პროგრამა უნდა წარიმართოს პროფესიონალის ზედამხედველობით.

როდის უნდა დაუკავშირდეთ ექიმს?

თუ ფიზიოთერაპიის დაწყებამდე ან მის დროს აღინიშნება ძლიერი ან მზარდი ტკივილი, ჭრილობის გაწითლება, ჩირქოვანი გამონადენი, სიცხე, მოულოდნელი შეშუპება, ქოშინი ან მკვეთრი სისუსტე, საჭიროა დაუყოვნებლივ დაუკავშირდეთ ექიმს. ეს ნიშნები შეიძლება მიუთითებდეს გართულებაზე და საჭიროებდეს დამატებით შეფასებას.

როგორ მოემზადოთ პირველ სესიაზე?

პირველ ვიზიტზე სასურველია თან იქონიოთ ოპერაციის შესახებ ინფორმაცია, ექიმის რეკომენდაციები და იმ წამლების სია, რასაც იღებთ. ჩაიცვით კომფორტული ტანსაცმელი და მოემზადეთ იმისთვის, რომ სპეციალისტი შეგაფასებთ მოძრაობაში, უსაფრთხოდ გეტყვით რა შეგიძლიათ და რა — ჯერ არა.

ოპერაციის შემდეგ ფიზიოთერაპია ხშირად არის ეტაპობრივი და მიზანმიმართული პროცესი, რომელიც ეხმარება პაციენტს უკეთ დაბრუნდეს მოძრაობაში, დამოუკიდებლობასა და ცხოვრების ჩვეულ რიტმში. მთავარი წესია: დაიწყეთ მხოლოდ ექიმის ან ფიზიოთერაპევტის რეკომენდაციით და არ იჩქაროთ იმაზე სწრაფად, ვიდრე თქვენი სხეული მზად არის.

FAQ

ყველა პაციენტს სჭირდება ფიზიოთერაპია ოპერაციის შემდეგ?

არა. საჭიროება დამოკიდებულია ოპერაციის ტიპზე, მოძრაობის შეზღუდვაზე, ტკივილზე, სისუსტეზე და ექიმის რეკომენდაციაზე. ზოგიერთ პაციენტს მხოლოდ ინსტრუქცია და სახლის რეჟიმი სჭირდება.

შეიძლება თუ არა ფიზიოთერაპიის დაწყება ოპერაციიდან მეორე დღეს?

ზოგ შემთხვევაში კი, განსაკუთრებით თუ საჭიროა სუნთქვითი ვარჯიშები, მსუბუქი მოძრაობა ან სიარულის სწავლა. თუმცა ზუსტი დრო უნდა განსაზღვროს ექიმმა ან ფიზიოთერაპევტმა.

თუ ტკივილი მაქვს, უნდა შევწყვიტო ვარჯიში?

მსუბუქი დისკომფორტი ზოგჯერ მოსალოდნელია, მაგრამ ძლიერი ან მზარდი ტკივილი არ უნდა იგნორირდეს. ასეთ დროს შეატყობინეთ ფიზიოთერაპევტს ან ექიმს.

რამდენ ხანს გრძელდება რეაბილიტაცია?

რეაბილიტაციის ხანგრძლივობა ძალიან ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია ოპერაციაზე, საერთო ჯანმრთელობაზე და აღდგენის სიჩქარეზე. ზოგს რამდენიმე კვირა სჭირდება, სხვებს — უფრო მეტი დრო.

შეიძლება თუ არა სახლიდან შესრულებული ვარჯიშები ფიზიოთერაპიის ნაცვლად?

ზოგიერთ შემთხვევაში სახლის პროგრამა საკმარისია, მაგრამ ხშირად საჭიროა სპეციალისტის ზედამხედველობა, რათა ვარჯიში იყოს უსაფრთხო და სწორად შერჩეული.