ზურგის დისკის თიაქრის ოპერაცია: როდის არის საჭირო და როგორ ტარდება

რა არის ზურგის დისკის თიაქარი?

ზურგის დისკის თიაქარი მაშინ ვითარდება, როცა მალებს შორის მდებარე დისკის რბილი შიგთავსი გამოდის გარეთ და აწვება ახლომდებარე ნერვს. ეს შეიძლება გამოიწვიოს წელის, კისრის ან ფეხში/ხელში გადაცემულმა ტკივილმა, დაბუჟებამ, ჩხვლეტამ ან კუნთების სისუსტემ. ყველა დისკის თიაქარი ოპერაციას არ საჭიროებს.

ბევრ ადამიანს მდგომარეობა უმჯობესდება მედიკამენტებით, ფიზიოთერაპიით, მოძრაობის სწორად მართვით და დროით. ოპერაცია განიხილება მაშინ, როცა სიმპტომები არ იკლებს ან ნერვული დაზიანების რისკი იზრდება.

როდის არის საჭირო დისკის თიაქრის ოპერაცია?

ოპერაციის გადაწყვეტილება ექიმმა ინდივიდუალურად უნდა მიიღოს. ყველაზე ხშირად ის განიხილება შემდეგ შემთხვევებში:

• ტკივილი ძლიერია და რამდენიმე კვირის ან მეტი ხნის კონსერვატიული მკურნალობის მიუხედავად არ უმჯობესდება;
• ტკივილი ხელს უშლის სიარულს, ძილს, მუშაობას ან ყოველდღიურ საქმიანობას;
• შეინიშნება კუნთების სისუსტე, მაგალითად, ფეხის „ჩამოვარდნა“ ან ხელის დაჭერის გაძნელება;
• არის პროგრესირებადი დაბუჟება ან მგრძნობელობის დაქვეითება;
• ვითარდება შარდის ან ნაწლავის კონტროლის დარღვევა, რაც გადაუდებელ შეფასებას მოითხოვს;
• გამოკვლევებით დადასტურებულია ნერვზე მნიშვნელოვანი ზეწოლა და სიმპტომები მას ემთხვევა.

განსაკუთრებული ყურადღება სჭირდება იმ ნიშნებს, რომლებიც შეიძლება მიუთითებდეს cauda equina-ს სინდრომზე: შარდის შეკავება ან შეუკავებლობა, საჯდომის მიდამოს დაბუჟება, ორივე ფეხში სწრაფად მზარდი სისუსტე. ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია დაუყოვნებლივ მიმართოთ გადაუდებელ სამედიცინო დახმარებას.

როგორ წყვეტს ექიმი ოპერაციის აუცილებლობას?

დიაგნოზი ეფუძნება სიმპტომებს, ნევროლოგიურ შემოწმებას და ხშირად მაგნიტურ-რეზონანსულ ტომოგრაფიას. ექიმი აფასებს, ემთხვევა თუ არა კვლევის შედეგები თქვენს ჩივილებს. მხოლოდ სურათზე ნაჩვენები თიაქარი ოპერაციის საფუძველი არ არის, თუ ნერვის გაღიზიანების ნიშნები არ გაქვთ.

მნიშვნელოვანია, რომ ექიმმა შეაფასოს საერთო ჯანმრთელობის მდგომარეობა, წინა მკურნალობის შედეგი და ოპერაციის მოსალოდნელი სარგებელი რისკებთან შედარებით. ზოგჯერ რეკომენდებულია დროებითი დაკვირვება ან მკურნალობის გაგრძელება, განსაკუთრებით თუ სიმპტომები უმჯობესდება.

როგორ ტარდება დისკის თიაქრის ოპერაცია?

ყველაზე ხშირად ტარდება დისკექტომია, ანუ დისკის იმ ნაწილის მოცილება, რომელიც ნერვზე აწვება. ზოგ შემთხვევაში გამოიყენება მიკროდისკექტომია, სადაც ქირურგი მცირე ჭრილსა და ოპერაციულ მიკროსკოპს იყენებს. მეთოდის არჩევა დამოკიდებულია თიაქრის მდებარეობაზე, ზომაზე და თქვენს მდგომარეობაზე.

ოპერაცია ჩვეულებრივ ტარდება ზოგადი ანესთეზიით. ქირურგი წვდომას იღებს დაზიანებულ დონეზე, აშორებს ნერვზე მოქმედ გამობერილ/გამოსულ დისკის ნაწილს და ათავისუფლებს ნერვს. საჭიროების მიხედვით შეიძლება გამოყენებულ იქნას მინიმალურად ინვაზიური ტექნიკა, რომელიც ამცირებს ქსოვილის ტრავმას და ხშირად აჩქარებს აღდგენას.

ოპერაციის ძირითადი ეტაპები

• ანესთეზიოლოგიური შეფასება და მომზადება;
• ჭრილის გაკეთება დაზიანებულ სეგმენტზე;
• ნერვის დელიკატური გამოყოფა და ზეწოლის მოხსნა;
• დისკის პრობლემური ნაწილის მოცილება;
• ჭრილის დახურვა და პოსტოპერაციული მეთვალყურეობა.

ზოგიერთ პაციენტს შეიძლება დასჭირდეს დამატებითი სტაბილიზაციური ოპერაცია, მაგალითად, თუ ხერხემლის სტრუქტურული არასტაბილურობა არსებობს. ეს გადაწყვეტილება მხოლოდ სპეციალისტმა უნდა მიიღოს.

რა უნდა იცოდეთ ოპერაციამდე?

ოპერაციამდე ექიმი მოგთხოვთ სისხლის ანალიზებს, ზოგჯერ ECG-ს ან სხვა კვლევებს. აუცილებელია აცნობოთ ყველა წამლის შესახებ, განსაკუთრებით სისხლის გამათხელებლების, შაქრიანი დიაბეტის ან წნევის სამკურნალო პრეპარატების შესახებ. ასევე უნდა უთხრათ ექიმს ალერგიებისა და წინა ოპერაციების შესახებ.

შესაძლოა მოგცეთ მითითება, როდის შეწყვიტოთ ჭამა და სმა ოპერაციამდე. თუ ეწევით, ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ მოწევის შეწყვეტა, რადგან ეს ხელს უწყობს შეხორცებას და ამცირებს გართულებების რისკს.

რა ხდება ოპერაციის შემდეგ?

ოპერაციის შემდეგ თქვენ იქნებით მეთვალყურეობის ქვეშ, სანამ ანესთეზიის ეფექტი გაივლის და მდგომარეობა დასტაბილურდება. ბევრ შემთხვევაში სიარული იწყება იმავე დღეს ან მომდევნო დღეს, თუმცა ეს დამოკიდებულია ოპერაციის ტიპზე და თქვენს ზოგად მდგომარეობაზე.

ტკივილის მართვა, ჭრილობის მოვლა და მოძრაობის უსაფრთხო წესები გამოჯანმრთელების მნიშვნელოვანი ნაწილია. ექიმმა შეიძლება გირჩიოთ ფიზიოთერაპია, მსუბუქი აქტივობა და დროებით მძიმე ნივთების არ აწევა. სამსახურში დაბრუნების დრო ინდივიდუალურია და დამოკიდებულია სამუშაოს ტიპზე.

შესაძლო რისკები და გართულებები

როგორც ყველა ოპერაციას, დისკის თიაქრის ოპერაციასაც აქვს რისკები. ეს შეიძლება მოიცავდეს ინფექციას, სისხლდენას, ნერვის გაღიზიანებას, ტკივილის სრულად არ გაქრობას ან თიაქრის განმეორებას. იშვიათად შეიძლება განვითარდეს დამატებითი ქირურგიული ჩარევის საჭიროება.

რისკები განსხვავდება პაციენტის ასაკის, საერთო ჯანმრთელობის, თიაქრის მდებარეობისა და გამოყენებული მეთოდის მიხედვით. სწორედ ამიტომ არის მნიშვნელოვანი ოპერაციის გადაწყვეტილების მიღება გამოცდილი ნევროქირურგის ან ხერხემლის ქირურგის შეფასებით.

როდის უნდა მიმართოთ სასწრაფოდ ექიმს?

• ფეხის ან ხელის სწრაფად მზარდი სისუსტისას;
• შარდის შეკავების ან შეუკავებლობისას;
• საჯდომის მიდამოს დაბუჟებისას;
• ძლიერი ტკივილისას, რომელსაც თან ერთვის სიცხე ან საერთო მდგომარეობის მკვეთრი გაუარესება;
• თუ ტკივილი ტრავმის შემდეგ დაიწყო და თან ახლავს მგრძნობელობის ან მოძრაობის დარღვევა.

შეჯამება

დისკის თიაქრის ოპერაცია საჭიროა მაშინ, როცა სიმპტომები მძიმეა, ნერვზე ზეწოლა ძლიერია ან ჩნდება ნევროლოგიური დეფიციტი. ოპერაციის მიზანია ზეწოლის მოხსნა და ფუნქციის დაცვა. სწორი არჩევანი მიიღება ექიმთან კონსულტაციის, გასინჯვისა და შესაბამისი კვლევების საფუძველზე.

FAQ

ყველა დისკის თიაქარი ოპერაციას საჭიროებს?

არა. ბევრ შემთხვევაში სიმპტომები უმჯობესდება კონსერვატიული მკურნალობით, მაგალითად, მედიკამენტებით, ფიზიოთერაპიით და აქტივობის სწორად მართვით.

რამდენ ხანში წყდება ტკივილი ოპერაციის შემდეგ?

ეს ინდივიდუალურია. ზოგს ტკივილი სწრაფად უმსუბუქდება, ზოგს კი გამოჯანმრთელება უფრო ნელა სჭირდება, განსაკუთრებით თუ ნერვი დიდხანს იყო გაღიზიანებული.

რა განსხვავებაა დისკექტომიასა და მიკროდისკექტომიას შორის?

ორივე მიზნად ისახავს ნერვზე ზეწოლის მოხსნას. მიკროდისკექტომია მცირე ჭრილით და ოპერაციული მიკროსკოპის გამოყენებით ტარდება.

შეიძლება თუ არა თიაქარი ოპერაციის შემდეგ განმეორდეს?

დიახ, განმეორება შესაძლებელია. რისკი დამოკიდებულია მრავალ ფაქტორზე, ამიტომ ექიმის რეკომენდაციების დაცვა მნიშვნელოვანია.

როდის არის საჭირო სასწრაფო დახმარება?

თუ გაქვთ შარდის შეკავება, საჯდომის მიდამოს დაბუჟება ან ფეხების სწრაფად მზარდი სისუსტე, დაუყოვნებლივ მიმართეთ გადაუდებელ დახმარებას.